Nola aukeratu ikastetxea: Bizkaiko familientzako gida

Ikastetxea aukeratzea aste gutxi batzuetan erabakitzen da eta hamasei urte irauten du. Bizkaiko ikastetxe itunduak bilatzen ari bazarete eta ez badakizue nondik hasi, gida honek ez dizue zerrenda bat emango: zer begiratu eta zer galdetu emango dizue atetik sartzen zaretenean. Zerrendak badaude; irizpidea, gutxiago.

Ikastetxeak begiratu aurretik, argitu zuen hiru gauza

Familia gehienek zerrendatik hasten dute eta konpara ezin diren gauzak konparatzen amaitzen dute. Alderantziz hobeto doa. Bat ere ikusi aurretik:

• Zein distantzia jasaten duzuen benetan, ez egunik onenean baizik eta txarrenean: euriarekin, bi umerekin eta presaka. Eta eskola-autobusik badago, zein adinetatik.
• Zein ordutegi behar duzuen, zuen benetako lanaldia aurrean duzuela. Sartzeko ordua baino gutxiago axola du txikia zein ordutan utzi daitekeen inork aurpegi txarrik jarri gabe.
• Zein hizkuntza-eredu nahi duzuen, eta noraino. Ez da gauza bera euskara Haur Hezkuntzan nahi izatea eta hamasei urtera arte nahi izatea.

Hori idatzita, hautagaien zerrenda bakarrik murrizten da eta bisitak desfile izateari uzten diote.

Zer begiratu ikastetxe itundu batean

Hezkuntza-proiektua, liburuxkatik harago

Ikastetxe guztiek diote proiektuka lan egiten dutela, aniztasuna artatzen dutela eta balioetan hezten dutela. Galdera erabilgarria ez da ea egiten duten, baizik eta noiztik eta zerekin: zenbat urte daramatzaten, nork prestatzen duen materiala, zer gertatzen den asteazken arrunt batean hirugarreneko gela batean. Eskatu gela bat ikustea ikasleak barruan daudela. Korridore hutsak baino erakusten ez dituen ikastetxe batek eraikina erakusten dizue, ez ikastetxea.

Hizkuntzak: eredua eta bere ibilbidea

Galdetu hizkuntza-eredua eta zein ikasturtetaraino mantentzen den. Eta etxean euskaraz hitz egiten ez baduzue, galdetu benetan kezkatzen zaituena: etxeko lanekin lagundu ahal izango diogu? Galdera horri emandako erantzun zintzoak asko esaten du ikastetxeaz.

Jantokia: non sukaldatzen den

Alde praktikoa sukalde propioaren —ikastetxean sukaldatzen da goizero— eta kanpotik datorren cateringaren artean dago. Bat ere ez da eskandalu bat, baina gauzak aldatzen dituzte: alergiekiko malgutasuna, dieta bereziak, zer gertatzen den ume batek jaten ez duen egunean. Galdetu ere nork laguntzen duen jantokian.

Garraioa, ondoan bizi ez bazarete

Zein adinetatik har daitekeen autobusa, zein geltoki dauden etxetik gertu, begiralerik doan barruan eta autobusa non dagoen jakin dezakezuen inori deitu gabe. Txikia txikia denean gehien lasaitzen duen zatia da.

Jarraitutasuna: zer gertatzen den hiru urte barru

Gutxien egiten den galdera da eta gehien pisatzen duena. Zein adinetaraino iristen da ikastetxea? Hamabi urterekin amaitzen den ikastetxe batek berriro aukeratzea esan nahi du, bere taldea egina duen gaztetxo batekin. Hamasei urtera arte iristen denak —edo zerotik hasten denak— hemendik berriro ez pasatzea esan nahi du.

Tamaina eta tratua

Zenbat ikasle dauden gelako, eta batez ere: nork hartu zintuzten atean? Bazekiten zuen izena bigarren mezuan? Ikastetxe txiki batean zuzendaritzak familiak ezagutzen ditu; handi batean baliabide gehiago daude. Bi gauzak dira egia eta zein pisatzen duen gehiago zuentzat erabaki behar duzue.

Bisitara eramateko zazpi galderak

Mugikorrean idatzita, garrantzitsua ahaztu zaizuen sentsazioarekin ez ateratzeko:

Azken hau ez da deserosoa: ikastetxe itundu batek irakaskuntza publikoki finantzatuta du eta zerbitzuek —jantokia, autobusa, eskolaz kanpokoak— beren kuotak dituzte. Argi eta letra txikirik gabe kontatzea erantzunaren parte da.

Noiz egin

Bizkaiko ikastetxe itunduen matrikula-epea Hezkuntza Sailak markatzen du ikasturte bakoitzean, eta urtarrilaren eta martxoaren artean izan ohi da. Data zehatzak urtez urte aldatzen dira, beraz komeni da iturrian egiaztatzea eta ez interneteko zerrenda batean — hau barne.

Urtero errepikatzen dena:

Urtarrilean presaka aukeratzen da. Irailean, begiratuz.

joan ikastetxeak ikustera epea ireki aurretik. Urtarrilean bisitak presaka eta taldeka doaz. Irailean, urrian edo azaroan, ez: lasai joan daiteke, ikastetxea martxan dagoela eta behar dena galdetuz.

Eta bisiten ondoren

Bi edo hiru ikusi dituzuenean, erabakia gutxitan da Excel taula bat. Sentsazio bat izan ohi da, eta fidagarria izan ohi da: nire semea hemen barruan imajinatzen dut hamar urte barru? Erantzuna toki batean bai eta bestean ez bada, kito.

Gu 0tik 16 urterako ikastetxe itundua gara, Ortuellan, eta bisitak banakakoak egiten ditugu, ikastola martxan dagoela eta presarik gabe. Zazpi galdera hauek aurrez aurre egitera etorri nahi baduzue, eskatu hitzordua ondo datorkizuenean — irailean ere bai, orduan ikusten baita ondoen ikastetxe bat: funtzionatzen.